طراحی بالکن وتراس های کوچک
در شهرهای ایران، بالکن یا تراس‌ها اغلب به عنوان فضایی بلااستفاده، محل قرارگیری وسایل اضافی، کولر یا پکیج در نظر گرفته می‌شوند. این در حالی است که حتی تراس‌هایی با مساحت کم (حدود ۲ تا ۳ مترمربع) نیز قابلیت تبدیل‌شدن به یک فضای دنج برای نشستن، استراحت یا حتی فضای سبز کوچک را دارند—به شرط آن‌که طراحی هوشمندانه و متناسب با شرایط فضا انجام شود.
چالش‌های رایج در طراحی بالکن و تراس‌های شهری:
اشرافیت اطراف و نداشتن ویو مناسب
کمبود فضای مفید به دلیل حضور تجهیزات فنی (مانند پکیج)
عدم وجود طراحی مناسب برای فضاهای کوچک
ساخت وساز در بالکن وتراس خانه های درحال سکونت، موجب چالش برای ساکنان است. گیاهان کاشته شده معمولا در معرض تنش محیطی هستند و مراقبت کمی دریافت می کنند.
راهکارهای پیشنهادی برای طراحی بالکن و تراس‌های کوچک:
استفاده از متریال سبک و آماده نصب: به‌جای مصالح سنتی و اجرای بنایی، استفاده از متریال‌هایی چون: چمن مصنوعی تایل‌های چوبی یا ترمووود آماده تایل‌های گرانولی یا پلیمری باعث سرعت بالا در اجرا، کاهش آلودگی و امکان نصب آسان بدون آسیب به کف تراس می‌شود.
طراحی مبلمان تاشو یا چندمنظوره: نیمکت‌هایی که درون آن‌ها فضا برای ذخیره‌سازی وجود دارد، صندلی‌های تاشو یا میزهای دیواری می‌توانند فضای نشیمن را بدون اشغال بیش از حد فراهم کنند.
استفاده از دیوار سبز: دیوارهای سبز عمودی یا فلاورباکس‌های دیواری، جایگزینی عالی برای فضای سبز در تراس‌های کم‌عرض هستند.
استفاده از پوشش‌های مشبک یا سیم بوکسل برای دیوار سبز برای کاهش دید اطراف: این عناصر می‌توانند به حفظ حریم خصوصی کمک کرده و احساس راحتی بیشتری در فضا ایجاد کنند.
تفاوت فضای سبز بالکن وتراس با فضای سبز روف‌گاردن
شرایط بالکن و تراس بر خلاف بام، معمولا دارای اشرافیت از ناحیه روبرو است که بالنتخاب گیاهان مناسب بالکن و طراحی فضای سبز بالکن می توان تا حدودی این اشرافیت را محدود کرد.
فضای تراس و بالکن، برخلاف بام که تقریبا در بیشتر ساعات آفتاب دارد، معمولا از یک ضلع آفتاب بیشتری دارد یا برعکس ؛مطلق در سایه قرار میگیرد. بنابر این کاشت گیاهان و انتخاب گیاهان جهت طراحی فضای سبز بالکن کوچک ، دقیقا باید براساس انالیز شرایط ناحیه بالکن و تراس و شرایط نور و سایه باشد.
فضای بالکن و تراس بسیار محدودتر از فضای روف گاردن است و بنابراین طراحی تراس و بالکن بایستی بسیار به دیتیل و جزییات اجرایی حساس باشد و همه موراد و ابعاد فضا را برای طراحی دقیق در نظر بگیرد.
معمولا کنترل زهکشی و هدایت با لوله های مخفی به سمت کفشور بالکن ، راحت تر از روف گاردن است اما در برخی موارد شیر جداگانه برای بالکن در نظر گرفته نشده است و آبیاری بالکن ممکن است بخواهد دستی صورت بگیرد که در مواقع غیبت طولانی مدت مالک ساختمان، گیاه دچار تنش می شود.
اولویت با سازه‌های کاذب و سبک (بدون نیاز به بنایی)
در طراحی فضای سبز بالکن و تراس، متریال کاذب (مانند آهن، چوب ترمو، آلومینیوم، کامپوزیت و سیستم‌های مدولار) بهترین انتخاب است زیرا نیاز به بنایی سنگین، تخریب یا مجوز سازه‌ای ندارد . این متریال‌ها سبک، قابل جمع‌آوری، مقاوم به رطوبت و باد هستند و با محدودیت‌های آپارتمانی (دسترسی آسان، وزن کم، نصب سریع) کاملاً سازگارند. در ادامه، از بین انواع متریال های لنداسکیپ ، متریال‌های پیشنهادی (خشک) بر اساس استانداردهای اجرایی ایران و منابع معتبر جهانی آورده شده است.
دسته‌بندی متریال ویژگی‌ها کاربرد منبع
کف‌سازی تایل چوب پلاستیک (WPC) ضد آب، ضد لغزش، نصب کلیک‌دار کف تراس روی سرامیک موجود نهالستان آنلاین ایران، espinger.com
تایل کامپوزیت آلومینیومی سبک (۵ kg/m²)، قابل شستشو بالکن‌های کوچک vtsland.ir
دیوار و حریم پانل مشبک آهن گالوانیزه رنگ الکترواستاتیک، نصب با پیچ دیوار سبز عمودی mozhdehalipour.ir
پوشش PVC طرح چوب ارزان، سبک، ضد UV پوشش دیوار بتنی جهاد کشاورزی تهران
گلدان و باکس گلدان فایبرگلاس مقاوم به سرما/گرما، سبک گیاهان بوته‌ای iraniantree.com
باکس آلومینیومی مدولار قابل اتصال، زهکشی داخلی ردیف کاشت ASLA Small Spaces Guidelines
دیوار سبز داربست آهن پیش‌ساخته نصب با بست، قابل جمع شدن گیاهان رونده FLL Balcony Systems
سیستم پاکت نمدی سبک، آبیاری قطره‌ای دیوار سبز بدون خاک Green Wall Iran