آرشیو منظر

معرفی سبک های معاصر معماری منظر ( لنداسکیپ)

از آرشیو مطالب مهندس مژده علی‌پور

این متن از آرشیو مطالب مهندس مژده علی‌پور منتقل شده و در انتظار بازبینی است. اطلاعات زمان‌دار و توصیه‌های تخصصی آن باید با شرایط امروز و محل پروژه تطبیق داده شوند.

معرفی سبکهای معاصر لنداسکیپ در دنیا

این مقاله 29 سبک از انواع سبکهای منظر را در دسته‌هایی مانند: باغ‌های مینیمال و خطی، طبیعت‌گرا و پایدار، پیچیده و غیرخطی، تزئینی و اقلیمی، صنعتی و بازسازی‌شده، تعاملی و اجتماعی، انعطاف‌پذیر و موقت، فناوری‌محور و آینده‌گرا، و کلاسیک احیاشده بررسی می‌کند

هر سبک با ویژگی‌های کلیدی، کاربردها، و مثال‌هایی از پروژه‌های واقعی (مانند Buffalo Bayou Promenade یا Manzanita Gathering Place) معرفی شده است. این راهنما با استناد به منابع معتبر مانند ASLA و Landscape Architecture Magazine، به خوانندگان کمک می‌کند تا سبک مناسب برای پروژه‌های خود را انتخاب کنند و با روندهای مدرن طراحی منظر آشنا شوند.

سبک های محوطه سازی ، سبکهای باغسازی زیرمجموعه ای از سبکهای منظر هستند.

Modern/Contemporary Style

این سبک‌ها با سادگی، خطوط تمیز، و استفاده از مصالح مدرن مانند بتن،شیشه، فولاد شناخته می‌شوند. ASLA بر استفاده از طراحی‌های ساده و کاربردی در فضاهای شهری تأکید دارد.

1.1.سبک مینیمال – خطی

(Minimalist and Linear Gardens)

سبک مینیمال یا خطی در طراحی منظر جزو سبک های محوطه سازی بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بر سادگی، عملکردگرایی و استفاده از خطوط تمیز تأکید دارد. در این رویکرد، تزئینات اضافی حذف می‌شوند و فضاها با فرم‌های هندسی ساده و طراحی یکپارچه شکل می‌گیرند.

متریال‌ها:متریال‌های مدرن مانند بتن صیقلی، شیشه، فلز و چوب فرآوری‌شده به‌کار می‌روند تا حس مدرن و هماهنگی با معماری ساختمان ایجاد شود.

کاربرد:مناسب برای باغ‌های خانگی کوچک، حیاط‌های شهری و فضاهای تجاری مدرن.

پروژه های شاخص: پروژه‌هایی مانند Telegraph Hill Residence (اثر Andrea Cochran Landscape Architecture) که بر سادگی و خطوط تمیز تأکید دارند.

2.1.سبک مینیمال شهری

Urban Minimalist Style

در سال‌های اخیر، معماران منظر و طراحان فضاهای سبز برای فضاهای شهری کوچک و مدرن (مثل بالکن، تراس و پشت‌بام) شروع به ترکیب اصول مینیمالیسم (سادگی، حذف عناصر اضافی، فرم‌های خطی) با نیازهای زندگی شهری کردند،بنابراین اصطلاح «Urban Minimalist» بیشتر یک ترکیب کاربردی و معاصر از انواع سبک منظر هستند تا یک سبک رسمی تاریخی.

ویژگی‌ها: ین سبک بر سادگی، نظم و استفاده‌ی هوشمندانه از فضاهای کوچک تأکید دارد. گیاهان به‌صورت محدود اما با انتخابی دقیق به کار می‌روند تا کمترین نگهداری و بیشترین تأثیر بصری را داشته باشند. بامبو، سوکولنت‌ها، گیاهان مقاوم به خشکی و گونه‌هایی با فرم‌های خطی و مینیمال از عناصر اصلی این سبک هستند. استفاده از متریال‌های ساده مانند سنگ، بتن صیقلی و چوب فرآوری‌شده نیز فضایی مدرن و شهری می‌سازد.

کاربرد:این سبک بیش‌تر در فضاهای محدود و پر تراکم شهری مانند بالکن‌ها، پشت‌بام‌ها، تراس‌ها و حیاط‌های کوچک کاربرد دارد. مثال: باغ‌های عمودی در پروژه‌های شهری ASLA مانند باغ های عمودی، روف گاردن ها

Telegraph Hill Residence – نمونه‌ای برجسته از سبک مدرن/مینیمال، اثر Andrea Cochran Landscape Architecture

Paley Park – نمونه‌ای برجسته از سبک مدرن/مینیمال شهری، اثر Zion, Breen & Richardson Associates

1.2.سبک اکولوژیکی

Ecological Style

سبک اکولوژیکی یکی از نزدیک ترین سبکها به سیستم طبیعت، است که بین انواع سبکهای منظر جزو سبکهای مورد توجه جهان است.

ویژگی‌ها : طراحی‌های مبتنی بر اکوسیستم، تالاب‌های مصنوعی، مدیریت آب‌های سطحی.

کاربرد : پارک‌های طبیعی، مناطق بازسازی‌شده.

پروژه های شاخص :

Brooklyn Bridge Park , New York, USA

Queen Elizabeth Olympic Park , London, UK

2.2. سبک بایوفیلیک

Biophilic Style

سبک بایوفیلیک بر اساس ارتباط انسان با طبیعت شکل گرفته است. هدف آن افزایش رفاه، کاهش استرس و ارتقای سلامت روانی و جسمی کاربران با استفاده از عناصر طبیعی است.

ویژگی‌ها : استفاده گسترده از گیاهان بومی در فضاهای باز و داخلی ایجاد فضاهای سبز عمودی و بام‌ها برای اتصال بصری با طبیعت طراحی آب‌نماها، مسیرهای طبیعی و چشم‌اندازهای سبز ترکیب نور طبیعی، مواد طبیعی و الگوهای زیست‌محیطی جذب پرندگان، پروانه‌ها و سایر عناصر زیست‌بومی در فضاهای شهری

کاربرد : فضاهای درمانی، پارک‌های شهری.

پروژه های شاخص: Khoo Teck Puat Hospital Gardens, Singapore Bosco Verticale Gardens, Milan, Italy

Khoo Teck Puat Hospital Gardens، سنگاپور – نمونه‌ای برجسته از طراحی بیوفیلیک با ادغام طبیعت در فضای بیمارستان برای ارتقای سلامت و تجربه بیماران و کارکنان.

Bosco Verticale – برج‌های مسکونی در میلان، ایتالیا، نمونه‌ای شاخص از سبک بیوفیلیک و طراحی منظر شهری

Creative and Asymmetrical Styles

این سبک‌ها با فرم‌های غیرمعمول و طراحی‌های نوآورانه، که هدفش خلاقیت ، خلق تجربه‌ای پویا، تعاملی و بصری جذاب برای کاربران است که حس کشف و حرکت را تقویت کند.

3.1. سبک پارامتریک

Parametric Style

ویژگی‌ها : فرم‌های پیچیده با طراحی دیجیتال، سازه‌های غیرخطی.

کاربرد : پروژه‌های معماری پیشرفته، فضاهای نمایشگاهی.

پروژه های شاخص:

Supertree Grove, Gardens by the Bay, Singapore

Xi’an Expo Park, Xi’an, China

Heydar Aliyev Center Landscape, Baku, Azerbaijan

Harbin Opera House Landscape, Harbin, China

Taichung Metropolitan Opera House Grounds, Taichung, Taiwan

3.2. سبک پست‌مدرن

Postmodern Style

ویژگی‌ها : ترکیب التقاطی، رنگ‌های جسورانه، عناصر غیرمنتظره.

کاربرد : فضاهای فرهنگی، پارک‌های تفریحی.

پروژه های شاخص:

Parc de la Villette, Paris, France

Southbank Centre Roof Garden, London, UK

Piazza d’Italia, New Orleans, USA

Abandoibarra Park, Bilbao, Spain

Garden of Cosmic Speculation, Dumfries, Scotland

3.3. سبک دیکانستراکشن

سبک دیکانستراکشن در معماری منظر بر شکستن فرم‌ها و نظم سنتی و ایجاد فضاهایی با خطوط شکسته، زاویه‌دار و غیرقابل پیش‌بینی تمرکز دارد. این سبک با الهام از فلسفه دیکانستراکشن در معماری، ترکیب هنر و طراحی منظر با بی‌قاعدگی

ویژگی‌ها:

خطوط و فرم‌های زاویه‌دار، غیرمتقارن و شکسته

حذف تقارن و هارمونی کلاسیک

کاربردها:

پارک‌ها و فضاهای عمومی خلاق و محوطه‌های فرهنگی و هنری

پروژه های شاخص

Red Ribbon Park, Qinhuangdao, China

Parc des Docks, Paris, France

Supertree Grove, Gardens by the Bay, Singapore – مجموعه‌ای از درختان عمودی مصنوعی با ارتفاع 25 تا 50 متر که به سبک پارامتریک طراحی شده‌اند

Garden of Cosmic Speculation, Dumfries, Scotland – باغی منحصر به فرد با طراحی پست‌مدرن و الهام از ریاضیات، فیزیک و فرم‌های طبیعی

پارک **Red Ribbon Park** در شهر چینگ‌هوانگ‌دائو چین، با یک نوار قرمز ۵۰۰ متری به‌عنوان عنصر مرکزی، چشم‌انداز طبیعی رودخانه را با طراحی مدرن و مینیمال پیوند می‌دهد.

Cultural and Climatic Styles

این سبک‌ها با فرهنگ یا اقلیم خاص هماهنگ هستند و بر هویت بصری و فرهنگی تأکید دارند.

4.1. سبک آسیایی

Asian Style

ویژگی‌ها : فضاهای آرامش‌بخش، سنگ‌آرایی، حوضچه‌های کوی.

کاربرد : باغ‌های معنوی، فضاهای مسکونی.

پروژه های شاخص: باغ های ژاپنی مثال: Ryoan-ji Zen Garden (کیوتو، ژاپن)

-باغ های ایرانی

4.2. سبک چندفرهنگی

Multicultural Style

ویژگی‌ها : تلفیق عناصر فرهنگی، کاشی‌کاری، الگوهای متنوع.

کاربرد : فضاهای عمومی، پارک‌های فرهنگی.

پروژه های شاخص: African Ancestors Garden (چارلستون، آمریکا)

4.3. سبک اقلیمی

Climatic Style

ویژگی‌ها : طراحی متناسب با اقلیم (مثل استفاده از سایه‌بان‌ها یا گیاهان مقاوم).

کاربرد : مناطق کویری، ساحلی، یا مرطوب.

پروژه های شاخص : Arizona State University Campus Landscapes (تمپه، آمریکا

باغ سنگی معبد **Ryoan-ji** در کیوتو، نمونه‌ای شاخص از سبک آسیایی در معماری منظر است که با ترکیب مینیمال سنگ و شن، فضایی نمادین و آرامش‌بخش برای مراقبه و تأمل ایجاد می‌کند.

منظر دانشگاه ایالتی آریزونا در تمپه نمونه‌ای از طراحی **اکولوژیکی-اقلیمی** است که با بهره‌گیری از گیاهان بومی، مدیریت آب‌های سطحی و سایه‌اندازی طبیعی، به بهبود آسایش کاربر در اقلیم گرم و خشک کمک می‌کند.

Industrial and Reclamation Styles

این سبک‌ها فضاهای صنعتی یا متروکه رو به محیط‌های سبز تبدیل می‌کنند.

5.1. سبک صنعتی

Industrial Style

ویژگی‌ها : مصالح خشن (بتن، فلز)، طراحی‌های خام و ساده.

کاربرد : محوطه‌های صنعتی بازسازی‌شده.

پروژه شاخص : Paddington Reservoir Gardens در سیدنی.

5.2. سبک بازآفرینی

Reclamation Style

ویژگی‌ها : بازسازی زمین‌های متروکه، تالاب‌های مصنوعی.

کاربرد : پارک‌های بازسازی‌شده، فضاهای عمومی.

پروژه های شاخص :

Buffalo Bayou Promenade, Houston, USA

Paddington Reservoir Gardens پارکی شهری و عمومی در سیدنی است که با بازسازی مخزن متروکه ۱۹۰۰ میلادی به فضای سبز چندسطحی—شامل باغ فرورفته و فضای اجتماع شهری—تبدیل شده است

Interactive and Social Styles

این سبک‌ها فضاهایی برای تعامل انسان‌ها و اجتماعات ایجاد می‌کنند.

6.1. سبک اجتماعی

Social Style

ویژگی‌ها : فضاهای تعاملی، نیمکت‌ها، باغ‌های اشتراکی.

کاربرد : باغ‌های شهری، فضاهای عمومی.

پروژه های شاخص:

Manzanita Gathering Place, San Diego, USA

Superkilen Park, Copenhagen, Denmark

: Manzanita Gathering Place در سن‌دیگو.

6.2. سبک درمانی

Therapeutic Style

ویژگی‌ها : فضاهای آرامش‌بخش، فواره‌ها، گیاهان معطر.

کاربرد : بیمارستان‌ها، مراکز درمانی.

پروژه های شاخص:

Legacy Emanuel Medical Center Garden, Portland, USA

Horatio’s Garden, Salisbury, UK

**Manzanita ** در محله سیتی هایتس سن دیگو، نمونه‌ای از طراحی اکولوژیکی و اجتماعی است که با مشارکت ساکنان محلی و هنرمندان، زمینی متروکه را به فضایی سبز، هنری و آموزشی تبدیل کرده است.

باغ تراس در مرکز پزشکی Legacy Emanuel در پورتلند، اورگان، نمونه‌ای برجسته از طراحی باغ‌های درمانی در محیط‌های بیمارستانی است.

Technology-Driven Styles

این سبک‌ها از فناوری‌های نوین برای طراحی و مدیریت فضاها استفاده می‌کنن.

7.1. سبک فوتوریستیک

Futuristic Style

این سبک نمایانگر رویکردی آینده‌نگر در طراحی فضاهای باز است که هدف آن نمایش هم‌زیستی نوین انسان، طبیعت و فناوری می‌باشد. در این رویکرد، چشم‌اندازها با بهره‌گیری از سازه‌های نوآورانه، فرم‌های ارگانیک حاصل از طراحی پارامتریک، و فناوری‌های پایدار شکل می‌گیرند. ویژگی‌های اصلی این سبک شامل استفاده از مواد و تکنولوژی‌های نوین، نورپردازی پیشرفته، تلفیق عناصر طبیعی با ساختارهای مصنوع و خلق فضاهای تجربی و نمادین است. کاربری این سبک بیشتر در پروژه‌های شهری بزرگ‌مقیاس، نمایشگاه‌ها، فضاهای عمومی پیشرفته و مراکز علمی ـ فرهنگی مشاهده می‌شود.

ویژگی‌ها : نورپردازی LED، سیستم‌های هوشمند (مثل هیدروپونیک).

کاربرد : پروژه‌های نوآورانه، فضاهای نمایشگاهی.

پروژه های شاخص :

Gardens by the Bay, Singapore

Bosco Verticale Gardens, Milan, Italy

7.2. سبک دیجیتال درمنظر/تعاملی

Digital/Interactive Style

سبک دیجیتالی درمنظر بر پایه‌ی تلفیق فناوری‌های نوین دیجیتال با طراحی فضاهای باز شکل گرفته و هدف آن ایجاد تجربه‌های پویا، چندحسی و مشارکتی برای کاربران است. در این رویکرد، فضاها نه صرفاً به‌عنوان چشم‌اندازهای ایستا، بلکه به‌عنوان محیط‌های زنده و واکنش‌گرا تعریف می‌شوند. ویژگی‌های اصلی شامل استفاده از نورپردازی هوشمند، سنسورها، فناوری واقعیت افزوده و عناصر دیجیتال تعاملی است که امکان واکنش به حضور، حرکت یا رفتار بازدیدکنندگان را فراهم می‌کنند.

ویژگی‌ها : حسگرها، واقعیت افزوده (AR)، نمایشگرهای دیجیتال.

کاربرد : فضاهای نمایشگاهی، پارک‌های مدرن.

پروژه های شاخص :

TeamLab Borderless Garden, Tokyo, Japan

Espace Bienvenüe در پاریس نمونه‌ای از معماری منظر پایدار با بام سبز گسترده و طراحی اکولوژیکی برای کاهش اثرات زیست‌محیطی است.

TeamLab Borderless Garden در توکیو، نمونه‌ای از سبک دیجیتال/تعاملی با آثار هنری غوطه‌ور و واکنش‌گرا.

مجله آموزشی

مقاله های ما حاصل تجربه های شخصی وترجمه مقالات معتبر جهانی ( ASLA) است .

از مطالعه تا طراحی محوطه شما

طراحی برای سراسر ایران؛ اجرای مستقیم در تهران، همدان و اطراف این دو استان، همراه با بازدید و نظارت بر پروژه‌ها در سراسر کشور.

مشاوره درباره پروژه شما