سمپاشی فضای سبز
مدیریت سلامت گیاهان زینتی و فضای سبز شهری در ایران تحت اثر عوامل اقلیمی غالب کشور شامل گرم و خشک (مرکزی)، گرم و مرطوب (جنوب)، مدیترانه‌ای (شمال)، و سرد (ارتفاعات غرب) است. به دلیل خشکی هوا، نوسان دما و آبیاری غیراصولی، آفات مکنده (مثل شته‌ها)، سفیدبالک، تریپس، کنهٔ تارعنکبوتی و بیماری‌های قارچی از مهم‌ترین عوامل خسارت هستند.
سمپاشی در ایران باید بخشی از مدیریت تلفیقی آفات (IPM) باشد:
تشخیص دقیق آفت
تعیین آستانه‌ی زیباشناختی (نه اقتصادی)
اولویت کنترل غیرشیمیایی
استفاده دقیق و مسئولانه از سموم ثبت شده ایران
۲) آفات و بیماری های فضای سبز ایران
گروه آفت/بیماری رایج میزبان‌های شهری رایج زمان اوج
حشرات مکنده شته سبز، شته سیاه، شته پنبه رز، مورد، زرشک، توت فروردین–خرداد و شهریور
سفیدبالک سفیدبالک گلخانه (Bemisia tabaci) رز، ختمی، نیلوفر، شمعدانی، سنبل‌الطیب خرداد–مهر
تریپس تریپس تنباکو گل رز، داوودی، لیلیوم اردیبهشت–مهر
کنه‌ها کنه تارعنکبوتی رز، شمشاد، پیتوسپوروم خرداد–شهریور (هوای خشک + گرما)
شپشک و حشره‌فلسی شپشک سپردار توت، شپشک آردآلود نارون، پریوش، شمشاد تمام سال در جنوب، بهار/تابستان در مرکز
قارچ‌ها سفیدک پودری، لکه برگی، پوسیدگی ریشه رز، یاس، بنفشه، چمن بهار مرطوب یا آبیاری سنگین
۳) تقویم نوبت های سمپاشی فضای سبز (حالت پایه برای مناطق مرکزی ایران)
با سمپاشی فضای سبز در زمان های مناسب طبق تقویم فضای سبز می توان از شیوع بسیاری از بیمارها و طغیان آن در ایام گرم جلوگیری کرد.
دوره زمان هدف/آفت نوع اقدام
نوبت زمستانه دی–اسفند شپشک‌ها + تخم آفات زمستان‌گذر روغن ولک + حشره‌کش نفوذی سازگار
نوبت رشد اولیه فروردین–اردیبهشت شته‌ها، سفیدک پودری پایش + سمپاشی هدفمند در آلودگی مؤثر
نوبت گل‌دهی اردیبهشت–تیر حداکثر احتیاط سمپاشی فقط بعد از غروب و فقط در نیاز واقعی
نوبت تابستانه تیر–شهریور کنه‌ها، سفیدبالک، تریپس نوبت‌های کوتاه 7–10 روزه در فشار بالا
نوبت پاییزه مهر–آبان لکه‌برگی و باقیمانده آفات یک نوبت قارچ‌کش تماسی + تصحیح آبیاری
در شمال نوبت‌ها زودتر شروع در جنوب نوبت‌ها طولانی‌تر و فاصله کوتاه‌تر در غرب و ارتفاعات تأخیر 2–3 هفته‌ای در شروع
۴) سموم مجاز و پرکاربرد سمپاشی فضای سبز ایران
جهت سمپاشی فضای سبز، تمامی موارد باید بر اساس برچسب و مقدار مصرف ثبت‌شده ایران استفاده شوند.
برای شته و سفیدبالک
ایمی‌داکلورپرید (سیستمیک)
استامی‌پرید (نفوذی)
پیری‌پروکسی فن (تنظیم‌کننده رشد)
برای کنه‌ها
آبامکتین (در دمای معتدل)
فن‌پیروکسی‌میت (برای فشار بالا)
اِتُکسازول (تخم‌کش → چرخش ضروری)
برای بیماری‌های قارچی
مانکوزب (تماسی؛ مناسب پیشگیری)
کلروتالونیل (حفاظتی)
کاربندازیم یا تیوفانات‌متیل (سیستمیک؛ در فواصل مشخص)
پروپیکونازول (کنترل سفیدک و لکه‌برگی)
اصول اجرای صحیح سمپاشی فضای سبز ایران
اقدامات زیر قبل از سمپاشی فضای سبز ضروری است:
کالیبراسیون سمپاش قبل از هر نوبت.
برنامه‌ریزی زمان سمپاشی: بهار/تابستان: صبح زود یا بعد از غروب هنگام باد بیش از ۵ متر/ثانیه توقف کامل
پوشش تاج گیاه باید یکنواخت باشد ؛ کنه‌ها پشت برگ هستند → پاشش پشت‌برگی الزامی.
از اختلاط خودسرانه سموم پرهیز شود → ابتدا در ظرف کوچک تست سازگاری.
در دوره گل‌دهی برای حفاظت از زنبورعسل: سمپاشی فقط بعد از غروب تا حد امکان سم غیرتماس مستقیم با گرده انتخاب شود.
مدیریت مقاومت سمپاشی فضای سبز (بسیار مهم در ایران)
استفاده از یک سم بیش از دو نوبت متوالی ممنوع .
چرخش بین گروه‌های اثر (MoA).
ترکیب با روش‌های غیرشیمیایی: حذف شاخه‌های آلوده اصلاح آبیاری کوددهی کنترل‌شده رهاسازی دشمنان طبیعی (در گلخانه‌ها)